Капиштец – населба што ја живeе идејата за модерно Скопје

Капиштец не е само една од препознатливите скопски населби. Тој е простор во кој и денес може да се прочита една стара визија за тоа како треба да изгледа современиот град, со отворени површини, пешачки пасажи, зеленило и архитектура што не го затвора човекот меѓу зградите. Името Капиштец се поврзува со „капиште“ – простор за паганско поклонение, а подоцна со христијански извори и манастир. Но, денешниот изглед на населбата е производ на сосема друга епоха, модернистичкото Скопје што почна да се гради по катастрофалниот земјотрес од 1963 година. Урбанистичкото решение за Капиштец го потпишува архитектот Драган Томовски во 1968 година. Тоа е период во кој Скопје се гради како град на иднината, со идеи што доаѓаат од домашни и странски архитекти и урбанисти, меѓу кои и тимови поврзани со Доксјадис, Полсервис и Кензо Танге. Но, планот не станал веднаш реалност. Поминале повеќе од десет години пред зградите да почнат интензивно да се градат, главно во периодот од 1980 до 1985 година. Така постепено се формирала населбата со карактеристичната мрежа од трансверзали, пешачки простори, пасажи и отворени површини. Идејата била едноставна, но амбициозна: луѓето да не живеат само покрај улици и згради, туку меѓу нив да има простор за движење, дружење и зеленило. Денес, повеќе од половина век подоцна, Капиштец е поинаков. Зградите се тука, но населбата се менува со генерациите. Некои простори се трансформираат, други добиваат нови содржини, а потребите на жителите стануваат поинакви од оние што ги предвидувале архитектите пред повеќе децении. Еден од најважните примери е Основното училиште „Киро Глигоров“, изградено во 2019 година, првото ново основно училиште во Општина Центар по пет децении.