Саем на книга 2026: домашните издавачи меѓу надеж и реалност

Од 23 до 29 април, Арената „Борис Трајковски” во Скопје е домаќин на 38-миот Саем на книгата под мотото „Отвори прозорец кон нови светови”, со учество на над 65 издавачки куќи и повеќе од 130 промоции на нови наслови. Организаторите очекуваат над 30.000 посетители. Во рамките на настанот, разговаравме со двајца македонски издавачи и две авторки за домашната книжевна сцена, преддизвиците на малите независни издавачи, за литературата како активизам за женските права… Ненад Стевовиќ, еден од основачите на издавачката куќа Или Или, која повеќе од дваесет години афирмира македонски автори, го гледа саемот на книга со мешавина на задоволство и јасна критика. „Саемите на книга се најголемите книжевни манифестации каде читателите можат да се сретнат со сите издавачи и со авторите, со годишната и претходната продукција. Тоа е од големо значење за нас”, вели тој. Никола Гевечески, со 35 години на македонската издавачка сцена, зборува јасно и прецизно за денешната сцена. Тој е гласот кој на саемот го кажува тоа за кое другите молчат. „Македонија е страшна средина за бавење со култура. Државата многу слабо внимава на издаваштвото, а пред сè гледа дека издаваштвото е дел од целиот механизам, во кој се и библиотеките, учебниците, образованието… Сето тоа кај нас е драматично запоставено”, вели тој. Ксенија Николова, македонска авторка, зборува за литературата не само како уметност туку и како форма на отпор и заедница. Нејзиниот глас го носи прашањето кое на Саемот оваа година добива посебна тежина: дали литературата може да ја смени перцепцијата за родовата еднаквост? „Секако дека има голема моќ. Литературата и генерално уметноста ги нема одговорите, но можат да го посочат она што е важно да се размислува, да се погледне од различни агли”, вели таа.